Program „Ciepłe Mieszkanie” to jedna z najskuteczniejszych form wsparcia dla mieszkańców budynków wielorodzinnych i bloków, którzy chcą poprawić komfort cieplny oraz rachunki za ogrzewanie. W 2026 roku wciąż można z niego skorzystać – choć w wielu gminach nabory są już zamykane lub kończą się ostatnie terminy na realizację i rozliczenie inwestycji rozpoczętych wcześniej.
Poniżej znajdziesz aktualny (na styczeń 2026) przegląd najważniejszych wymagań, które trzeba spełnić, żeby modernizacja mieszkania w bloku została dofinansowana.
Podstawowe warunki – kto i jakie mieszkanie kwalifikuje się?
- Tytuł prawny – musisz być właścicielem lub współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym (blok, kamienica ≥ 3 mieszkań).
- Najemcy lokali komunalnych mogą skorzystać, ale tylko wtedy, gdy gmina (właściciel) wyrazi zgodę i sama złoży wniosek w ich imieniu.
- Wspólnoty mieszkaniowe liczące 3–7 lokali mogą dostać dotację na modernizację części wspólnych budynku.
- Najważniejszy warunek techniczny – w lokalu (lub w budynku – w przypadku wspólnot) musi być likwidowane nieefektywne źródło ciepła na paliwo stałe (węgiel, drewno, miazg, pelet w starym, nieekologicznym piecu – tzw. kopciuch). Bez wymiany takiego źródła na nowe (gazowe, pompę ciepła, ogrzewanie elektryczne, podłączenie do sieci ciepłowniczej itp.) nie ma dofinansowania.
Co dokładnie można sfinansować w ramach modernizacji lokalu?
Najwyższe dotacje otrzymasz, gdy połączysz:
- likwidację kopciucha + nowe źródło ciepła,
- modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,
- ocieplenie przegród zewnętrznych (ściany, stropodach, balkony),
- wymianę stolarki okiennej i drzwiowej zewnętrznej,
- wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła (rekuperacja).
Można też dostać pieniądze na samą wymianę źródła ciepła + instalację (bez termomodernizacji) – wtedy dotacja jest wyraźnie niższa.
Ekspertyza ornitologiczna i chiropterologiczna – czy dotyczy programu „Ciepłe Mieszkanie”?
Tak – ale tylko w ściśle określonych sytuacjach.
Ekspertyza ornitologiczna (ptaki) i chiropterologiczna (nietoperze) jest wymagana wyłącznie wtedy, gdy planowana jest termomodernizacja części wspólnych budynku (ocieplanie elewacji, dachu, stropodachu, podbitki dachu, balkonów) i istnieje ryzyko, że w budynku mogą przebywać gatunki chronione (np. jerzyki, oknówki, kawki, wróble, nietoperze bytujące w szczelinach).
W praktyce:
- Przy modernizacji samego mieszkania (wymiana okna, drzwi balkonowych, montaż rekuperacji, wymiana pieca w lokalu) – prawie nigdy nie jest wymagana.
- Przy ocieplaniu całego budynku (najczęściej w przypadku wspólnot 3–7 lokali lub gdy gmina realizuje większe przedsięwzięcie) – bardzo często jest obowiązkowa i gmina wymaga jej przed rozpoczęciem prac.
Koszt takiej ekspertyzy (zwykle 800–2500 zł za obie) jest kwalifikowany – można go wliczyć do kosztów inwestycji i dostać na niego zwrot.
Ważne w 2026 roku – jeśli Twoja gmina wymaga takiej ekspertyzy, a budynek stoi od lat 70.–90. XX w. i ma dużo szczelin / otworów wentylacyjnych, to lepiej zrobić ją zawczasu. Brak aktualnej ekspertyzy = wstrzymanie wypłaty dotacji. Jeśli Twoje działania doprowadzą do zniszczenia siedlisk bez zezwolenia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ), narażasz się na wysokie kary finansowe i wstrzymanie prac.
Podsumowanie
Jeśli jesteś indywidualnym właścicielem i wymieniasz tylko okna – formalnej ekspertyzy ornitologicznej prawdopodobnie nie potrzebujesz, ale masz obowiązek sprawdzić (najlepiej z fachowcem), czy w Twoim oknie nie mieszka „dziki lokator”. Jeśli działasz jako TBS, spółdzielnia lub wspólnota – traktuj tę ekspertyzę przyrodniczą jako punkt obowiązkowy.